Czarna herbata

Czarna czy zielona? Proces produkcji herbaty

Mało kto wie, że czarna herbata, tak popularna w Polsce, powstaje…w wyniku fermentacji herbaty zielonej! Na świecie istnieje wiele legend, które mówią, że w rzeczywistości powstanie czarnej herbaty było zupełnie przypadkowe, spowodowane przemoknięciem zapasów zielonej herbaty.

Zebrane liście herbaty (pochodzące najczęściej z Indii, Chin, Sri Lanki bądź Indonezji) poddaje się najpierw procesowi suszenia, kolejno skręcania, a następnie przeprowadza się fermentację tych liści, co sprawia, że zielone liście stają się ciemnobrązowe, a garbniki pod wpływem utleniania przechodzą w związki aromatyczne.

Nie każda jest sobie równa ? rodzaje czarnej herbaty

Czarną herbatę dzieli się nie tylko na poszczególne gatunki, ale także ze względu na rodzaj liści bądź ich obróbkę mechaniczną:

• Pekoe ? są to niewielkie liście, zrywane przede wszystkim z górnej części krzewu herbacianego, koniecznie jako całe pączki liściowe
• Broken Pekoe ? od Pekoe różni się jedynie tym, że podczas obróbki liście są mechanicznie rozdrabniane
• Souchong ? większe liście, zrywane w dolnych partiach krzewów
• rozdrobniony pył i miał ? najgorsze gatunkowo, z nich produkuje się herbaty ekspresowe

Najpopularniejsze gatunki

• Assam ? plantatorzy uprawiają ją w rejonach prowincji Assam położonych nad rzeką Brahmaputrą. Najlepsze odmiany (tzw. second flush) pochodzą z liści zbieranych w maju lub czerwcu. Jest to jedyna herbata, którą powinno zaparzać się twardszą wodą ? wszystkie pozostałe odmiany preferują wodę miękką.
• Ceylon ? herbata produkowana na Sri Lance, zaparza się ją przez 2-3 minut, zalewając gotującą się wodą. Powszechnie uważa się, że coś, co zwykło się nazywać ?smakiem herbacianym? to smak właśnie tego gatunku. Kupując, warto zorientować się, kiedy była zbierana ? najbardziej wartościowe pochodzą z przełomu lutego i marca, bądź sierpnia i września.
• Darjeeling ? herbata pochodząca z Indii, uprawiana u podnóża Himalajów. Warunki panujące w tamtejszym klimacie oraz specyficzna wilgotność nadają jej delikatny smak, ceniony przez koneserów.
• Earl Grey ? tradycyjna, powszechnie lubiana herbata, z nutką olejku bergamotowego. Co ciekawe, często błędnie uważa się, że olejek ten produkuje się z ozdobnej rośliny, jaką jest bergamotka. W rzeczywistości pochodzi on ze skórki owoców, kwiatów i liści pomarańczy bergamota, rośliny o okrągłych, żółto-zielonkawych owocach, uprawianej przede wszystkim we Włoszech.
• Nilgiri ? mało znana odmiana, rosnąca w Błękitnych Górach (pasmo w południowych Indiach). Niekiedy porównywana jest do Ceylonu, chociaż cytrusowy posmak sprawia, że Nilgiri to odmiana specyficzna.
• Yunnan ? herbata chińska, zaparzana identycznie jak Ceylon. Można ją łatwo rozpoznać, gdyż między zwykłymi ciemnymi liśćmi znajdują się także liście złociste, zwane tipsami.

Parzenie ? czy na pewno tak proste?

Wyobraź sobie, że przestrzeganie kilku prostych zasad sprawi, że odkryje się przed Tobą cała paleta nieznanych dotąd smaków i aromatów… Brzmi zachęcająco? Te zasady to nic innego, jak reguły parzenia wyśmienitej, czarnej herbaty.

Przede wszystkim, na 200 ml wody powinno przypadać średnio 2-2,5 grama herbaty (czyli około jednej płaskiej łyżeczki).

Czarna herbata kategorycznie powinna być parzona… wodą w białym stadium wrzenia! Jest to ten moment, kiedy liczba pęcherzyków powietrza w wodzie jest tak duża, że gotująca się ciecz zdaje się być biała. Jeżeli nie spełni się tego warunku i ?przegotuje się? wodę ? to znaczy pęcherze będą większe, a wrzenie mocniejsze, herbata zostanie pozbawiona najcenniejszego aromatu.

Jeżeli herbatę parzona jest w czajniczku, powinien być on ciepły i suchy ? tylko wtedy jej właściwości, smak i zapach będą najlepsze.

Parząc herbatę krócej niż 3 minuty, otrzymamy napój o wysokiej zawartości teiny, który będzie cechował się zwłaszcza właściwościami pobudzającymi. Jeżeli przedłużymy czas parzenia, teina zostanie związana, a herbata będzie miała bardziej relaksujący wpływ na pijącego.

Eksperyment, dowodzący jak ważne są wszystkie te detale, o których w codziennym życiu nie pamiętamy, który można z powodzeniem przeprowadzić samemu, to poprawne zaparzenie dobrej gatunkowo herbaty ? najpierw w szklance, a następnie w porcelanowej filiżance. Różnice w smaku są tak duże, że wydaje się, jakby były to dwie różne odmiany…

Pić czy nie pić ? oto jest pytanie?

Od wielu lat czarną, niesłodzoną herbatę stosuje się w domowym lecznictwie zatruć pokarmowych bądź innych niegroźnych dolegliwości gastrycznych, mało kto jednak wie, że ma ona także znamienny wpływ na stres oraz na krążenie krwi w organizmie człowieka…a nawet na zęby!

Stres jest czynnikiem, którego w dzisiejszym świecie nie da się ominąć. Czarna herbata zawiera jednak składniki, które powodują, że szybciej radzimy sobie ze stresem ? już cztery filiżanki czarnej herbaty dziennie sprawiają, że w godzinę po stresującym wydarzeniu poziom ?hormonu stresu?, jak określa się często kortyzol, spada o połowę, podczas gdy u osób, które nie piją herbaty, nadal jest dość wysoki. Zostało to potwierdzone badaniami, jakie przeprowadzili w ostatnim czasie brytyjscy naukowcy.

Substancje przeciwutleniające zawarte w czarnej herbacie powodują rozkurczanie się naczyń wieńcowych, co w końcowym efekcie redukuje prawdopodobieństwo zawałów serca, przyczynia się także do lepszego dotlenienia mózgu, przez co pobudza, usuwa zmęczenie i ból głowy.

Czarna herbata jest także źródłem niemałych ilości fluoru ? niezbędnego jeśli nie chcemy mieć do czynienia z próchnicą. Picie naparu chroni zatem także płytkę nazębną.

Warto wiedzieć

Międzynarodowa Organizacja Standaryzacyjna ISO przeszło 30 lat temu opublikowała normę pod nazwą ISO 3103, która opisuje…standaryzowaną metodę parzenia czarnej herbaty!

Lapsang souchong, czyli jeden z rodzajów chińskiej herbaty, niekiedy jest porównywany w smaku do whisky lub cygara! Charakterystyczny posmak dymu powstaje podczas osuszania liści herbaty ? tradycyjnie wykorzystuje się do tego celu ognisko z drewna sosnowego, nad którym w bambusowych koszach umieszcza się liście Lapsang souchong. Jest to mocna herbata, której picie często uznaje się za symbol męskości.

Krajem, w którym pije się największe ilości herbaty w przeliczeniu na jednego mieszkańca nie są wbrew pozorom światowi potentaci w produkcji herbaty, ale… Irlandia!

Prawdziwy aromat danej herbaty wyczuć można jedynie przez pierwsze 6 minut po rozpoczęciu parzenia. Później znika on bezpowrotnie, a smak chłodnej herbaty także nie jest już taki sam.